آخرین اخبار

نمازجمعه در آیات و روایات

سوره مبارکه جمعه آیه ۹

ای کسانی که ایمان آورده‏ ایدهر گاه شما را برای نماز روز جمعه بخوانند فی الحال به ذکر خدا بشتابید و کسب و تجارت را رها کنید که این (نماز جمعه، از هر تجارت سودمندی) اگر بدانید برای شما بهتر خواهد بود.

 

۱٫ نماز جمعه، حج فقراء

 

عن ابیعبد الله علیه السلام قال:
جآء اعرابی الی النبی صلی الله علیه و آله و سلم … فقال یا رسول الله انی تهیات الی الحج کذا و کذا مره فما قدر لی فقال:
علیک بالجمعه فانها حج المساکین.

امام صادق علیه السلام فرمود:

بادیه نشینی بحضور پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم رسید و عرضه داشت: چندین بار آماده سفر حج‏شده‏ام اما توفیق نیافتم، حضرت فرمود: نماز جمعه را دریاب که حج تهی دستان است.
 وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۵

 

۲٫ حج و عمره در هر جمعه

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
ان لکم فی کل جمعه حجه و عمره فالحجه الهجیره للجمعه‏و العمره انتظار العصر بعد الجمعه.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
هر روز جمعه برای شما ثواب یک حج و یک عمره است، حج‏شما شتاب و مبادرت به نماز جمعه و عمره شما انتظار اقامه نماز عصر پس از نماز جمعه است.
 کنز العمال/ج ۷/ ص ۷۳۷/ حدیث ۲۱۱۷۳

          

۳٫ شتاب شایسته

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
ثلاث لو یعلم الناس ما فیهن لرکضوا الابل فی طلبهن:
الاذان و الصف الاول و الغدو الی الجمعه.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
اگر مردم می‏دانستند در اذان گفتن و صف اول جماعت ایستادن و صبحگاهان به نماز جمعه شتافتن چه سودهایی نهفته است، بر پشت کوهان شترها سوار شده به جستجوی آن می‏پرداختند.
 وسائل الشیعه/ ج ۵/ ص ۳

 

۴٫ گامهای نسوز

 

قال الصادق علیه السلام:
ما من قدم سعت الی الجمعه الا حرم الله جسدها علی النار.
امام صادق علیه السلام فرمود:
هیچ قدمی نیست که در راه نماز جمعه برداشته شود مگر آنکه خدا بدن آن را بر آتش حرام می‏سازد.
 وسائل الشیعه/ ج ۵/ ص ۳

 

۵٫ نماز جمعه ملاک قرب به خدا

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
یجلس الناس من الله یوم القیامه علی قدر رواحهم الی الجمعات الاول و الثانی و الثالث.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
نزدیکی مردم با خداوند در روز قیامت‏به مقدار رفتن آنها به نماز جمعه به ترتیب نفر اول و دوم و سوم است.
 مستدرک الوسائل/ ج ۶/ص ۳۹

 

۶٫ نماز جمعه بیمه بهشت

 

قال امیرالمؤمنین علیه السلام:
ضمنت لسته علی الله الجنه، منهم رجل خرج الی الجمعه فمات فله الجنه.
امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:
در محضر خداوند برای شش گروه ضمانت‏بهشت نموده‏ام، یکی از آنان کسی است که به قصد نماز جمعه از منزل خارج شده و در آن حال مرگ او فرا رسیده است.
 وسائل الشیعه/ ج ۵/ ص ۱۱

 

۷٫ مسافر و نماز جمعه

عن الصادق علیه السلام انه قال:
ایما مسافر صلی الجمعه رغبه فیها و حبالها اعطاه الله عز و جل اجر ماه جمعه للمقیم.
امام صادق علیه السلام فرمود:
هر مسافری که به خاطر رغبت و علاقه خودش در نماز جمعه حاضر شود، خداوند او را پاداش صد نماز جمعه غیر مسافر عطا نماید.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۲۶

 

۸٫ کوچکترین تجمع جمعه

 

عن زراره قال: قلت لابی جعفر علیه السلام:
علی من تجب الجمعه؟ قال علیه السلام:
تجب علی سبعه نفر من المسلمین و لا جمعه لاقل من خمسه من المسلمین احدهم الامام.
امام باقر علیه السلام فرمود:
هر گاه هفت نفر جمع شدند نماز جمعه واجب می‏شود و این نماز با کمتر از پنج نفر- که یکی از آنها پیش نماز است – برپا نمی‏شود.
 وسائل الشیعه/ ج ۵/ ص ۸

 

۹٫ کیفر ترک نماز جمعه

 

و قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم فی خطبه طویله نقلها المخالف و المؤالف:
ان الله فرض علیکم الجمعه فمن ترکها فی حیاتی او بعد موتی استخفافا بها او جحودا لها فلا جمع الله شمله و لا بارک له فی امره. الا و لا صلاه له الا و لا زکاه له الا و لا حج له الا و لا صوم له الا و لا بر له حتی یتوب.
پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم ضمن خطبه‏ای طولانی که سنی و شیعه آنرا نقل نموده‏اند فرمود:
خداوند نماز جمعه را بر شما واجب فرموده است، هر کس در حیات و یا در ممات من بخاطر سبک شماری و یا انکار، آنرا ترک نماید خداوند کار او بسامان نکند و بر زندگی او برکت ندهد. آگاه باشید نماز او، زکات او، حج او و روزه و اعمال خیر او مقبول نیست مگر اینکه توبه کند.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ ص ۷

 

۱۰٫ ترک نماز جمعه مایه غفلت

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
لینتهین اقوام عن ودعهم الجمعات او لیختمن الله علی قلوبهم ثم لیکونن من الغافلین.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
بعضی از گروهها از ترک نماز جمعه بپرهیزند، در غیر این صورت بر دلهای آنان مهر نفاق زده خواهد شد. آنگاه در صف غافلین در خواهند آمد.
 کنز العمال/ ج ۷/ ص ۷۲۷/حدیث ۲۱۱۳۴

 

۱۱٫ نابودی جامعه در ترک نماز جمعه

 

قال علی علیه السلام:
ثلاثه ان انتم خالفتم فیهن ائمتکم هلکتم جمعتکم و جهاد عدوکم و مناسککم.
حضرت علی علیه السلام فرمود:
اگر با رهبران و پیشوایانتان در سه چیز مخالفت کنید هلاک می‏شوید: نماز جمعه و جهاد با دشمن و مناسک حج.
 مستدرک الوسائل/ج ۶/ص ۷

 

۱۲٫ منافق شناسی

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
من ترک ثلاث جمعات من غیر عذر کتب من المنافقین.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
هر کسی سه نماز جمعه – پی در پی-را بدون عذر ترک نماید در ردیف منافقین ثبت‏خواهد شد.
 کنز العمال/ج ۷/ص ۷۲۹/حدیث ۲۱۱۳۵

 

۱۳٫ کار در وقت نماز جمعه

 

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:
من استاجر اجیرا فلا یحبسه عن الجمعه فیاثم.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
هر کس کارگری را بکار بگمارد، چنانچه او را از نماز جمعه منع کند، گناه نموده است.
 مستدرک الوسائل/ج ۶/ص ۷

 

۱۴٫ نماز جمعه زندانیان

 

عن ابی عبدالله علیه السلام قال:
ان علی الامام ان یخرج المحبسین فی الدین یوم الجمعه الی الجمعه و یوم العید الی العید و یرسل معهم فاذا قضوا الصلاه ردهم الی السجن.
امام صادق علیه السلام فرمود:
امام(حاکم اسلامی) باید زندانیان مسلمان را که بخاطر بدهی خود به زندان افتاده‏اند به نماز جمعه و نماز عید حاضر نماید و پس از اقامه نماز آنانرا به زندان برگرداند.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۳۶

 

۱۵٫ آمادگی برای نماز جمعه

 

عن ابی جعفر علیه السلام قال:
و الله لقد بلغنی ان اصحاب النبی صلی الله علیه و آله و سلم کانوا یتجهزون للجمعه یوم الخمیس لانه یوم مضیق علی المسلمین.
امام باقر علیه السلام فرمود:
بخدا قسم شنیده‏ام که یاران پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم از روز پنجشنبه خود را برای نماز جمعه آماده می‏نمودند چون روز جمعه برای مسلمانان فشرده است-فرصت و امکانات کم است.
 وسائل الشیعه/ج ۵ص ۴۶

 

۱۶٫ ادب و آداب نماز جمعه

 

قال ابو عبدالله علیه السلام:
لیتزین احدکم یوم الجمعه یغتسل و یتطیب و یسرح لحیته و یلبس انظف ثیابه و لیتهیا للجمعه و لیکن علیه فی ذلک الیوم السکینه و الوقار
امام صادق علیه السلام فرمود:
یکایک شما باید در روز جمعه خود را بیاراید، غسل کند، عطر بزند و ریش و موهای خود را شانه نماید و پاکیزه‏ترین لباسهای خود را بپوشد و برای نماز جمعه آماده شود و البته باید آرامش و وقار در رفتار او نمایان باشد.
 فروع کافی/ج ۳/ص ۴۱۷

 

۱۷٫ فرشتگان ماموران ثبت

 

عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم انه قال:
اذا کان یوم الجمعه کان علی کل باب من ابواب المسجد ملآئکه یکتبون الاول فالاول فاذا جلس الامام طووا الصحف و جاؤوا یستمعون الذکر.
پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمود:
وقتی روز جمعه فرا می‏رسد بر هر دری از درهای مسجد فرشتگانی نشسته‏اند و نام مردم را به ترتیب ورود، اول و دوم و سوم… می‏نویسند تا آنگاه که امام جمعه در جایگاه خود قرار گرفت پرونده‏ها را پیچیده و برای شنیدن ذکر (خطبه‏ها) می‏نشینند.
 مستدرک الوسائل/ج ۶/ص ۳۸.

 

۱۸٫ سلام بر نمازگزاران جمعه

 

قال علی علیه السلام:
من السنه اذا صعد الامام المنبر ان یسلم اذا استقبل الناس.
امام علی علیه السلام فرمود:
یکی از سنن اسلامی این است که وقتی امام جمعه در جایگاه خطبه قرار گرفت‏به مردم سلام کند.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۴۳.

 

۱۹٫ پایگاه سیاسی اخلاقی نظام

 

عن الرضا علیه السلام قال:
انما جعلت الخطبه یوم الجمعه لان الجمعه مشهد عام فاراد ان یکون للامیر سبب الی موعظتهم و ترغیبهم فی الطاعه و ترهیبهم من المعصیه و توقیفهم علی ما اراد من مصلحه دینهم و دنیاهم و یخبرهم بما ورد علیهم من الافاق-و- من الاهوال التی لهم فیها المضره و المنفعه.
امام رضا علیه السلام فرمود:
انگیزه خواندن خطبه در نماز جمعه آن است که: چون جمعه روز حضور عمومی است. اسلام خواسته تا فرماندار-نماینده دولت اسلامی-وسیله‏ای- تریبونی-داشته باشد برای موعظه مردم و تشویق آنان به اجرای قوانین و اطاعت از دستورات الهی و پرهیز از نافرمانی- قانون شکنی- و معصیت و همچنین بتواند از این طریق مردم را در جریان برنامه‏ها و تصمیمات متخذه مربوط به دین و دنیای آنان قرار دهد و از آنچه در جهان می‏گذرد- و به نحوی با حیات مسلمین ارتباط دارد -و از حوادث و پیش‏آمدهایی که ضرر یا منفعتی- تاثیر مثبت‏یا منفی- برای آنها دارد آنان را مطلع نماید.
 وسائل الشیعه/ ج ۵/ ص ۴۰

 

۲۰٫ سکوت به هنگام خطبه

 

عن ابی عبدالله علیه السلام قال:
اذا خطب الامام یوم الجمعه فلا ینبغی لاحد ان یتکلم حتی یفرغ الامام من خطبته.
امام صادق علیه السلام فرمود:
به هنگام خطبه امام جمعه سزاوار نیست کسی سخن بگوید تا آنگاه که امام از خطبه فارغ گردد.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۲۹

 

۲۱٫ دو رکعت‏ خطابه

 

عن ابی عبد الله علیه السلام فی حدیث قال:
انما جعلت الجمعه رکعتین من اجل الخطبتین فهی صلاه حتی ینزل الامام.
امام صادق علیه السلام فرمود:
نماز جمعه به خاطر دو خطبه‏ای که دارد دو رکعت‏شده است. پس از آن دو خطبه در واقع دو رکعت از نماز است- و مردم به هنگام شنیدن خطبه در حال نمازند- تا امام از جایگاه فرود آید.
 وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۱۵

 

۲۲٫ نماز جمعه و اجابت دعا

 

عن ابی عبدالله علیه السلام قال:
الساعه التی تستجاب فیها الدعآء یوم الجمعه مابین فراغ الامام من الخطبه الی ان یستوی الناس فی الصفوف و ساعه اخری من اخر النهار الی غروب الشمس.
امام صادق علیه السلام فرمود:
ساعتهایی از روز جمعه که دعا مستجاب می‏شود:
ساعتهایی از روز جمعه که دعا مستجاب می‏شود: فاصله بین فراغت امام از خطبه تا تنظیم صفوف -آغاز نماز- و آخرین ساعات روز جمعه تا غروب آفتاب است‏ وسائل الشیعه/ج ۵/ص ۴۶

 

 

 

جایگاه و فسلفه نماز جمعه در آیات

 ۱- نماز جمعه :
یاایهاالذین امنوا اذا نودى للصلوه من یوم الجمعه فاسعوا الى ذکرالله و ذروا البیع ذلکم خیرلکم ان کنتم تعلمون
اى کسانى که ایمان آورده اید !هرگاه شما را براى نماز و روز جمعه بخوانند فى الحال به ذکر خدا بشتابید و کسب و تجارت را رها کنید که این نمازجمعه از هر تجارت سودمندى اگر بدانید براى شما بهتر خواهد بود. (سوره جمعه ، آیه ۹).

 

 ۲- طلب روزى بعد از نماز جمعه
فاذا قضیت الصلوه فانتشروا فى الارض و ابتغوا من فضل الله و اذکروا الله کثیرا لعلکم تفلحون
و هنگامى که نماز پایان گرفت ، شما آزادید در زمین پراکنده شوید و از فضل الهى طلب کنید و خدا را بسیار یاد نمایید تا رستگار شوید. (سوره جمعه ، آیه ۱۰).

 

۳- خطبه نماز جمعه پیامبر -صلى الله علیه وآله –
واذا راو تجاره او لهوا انفضوا الیها و ترکوک قائما قل ما عند الله خیر من اللهو و من التجاره و الله خیرالرازقین
هنگامى که تجارت و سرگرمى و یالهوى را ببینند، پراکنده خواهند شد وبه سوى آن مى روند و تو را ایستاده به حال خود رها مى کنند، بگو آنچه نزد خدا است بهتر از لهو و تجارت است و خداوند بهترین روزى دهندگان است . (سوره جمعه ، آیه ۱۱).

 


جایگاه و فسلفه نماز جمعه در احادیث

 

 ۱۲۰۷ – نماز جمعه ، حج فقرا
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله – الجمعه حج المساکین/
نماز جمعه حج فقرا است . (کنزالعمال ج ۷، ص ۷۰۷، ح ۲۱۰۳۱).

 

علت نامگذارى جمعه
قال الباقر – علیه السلام –ان الله – عزوجل – جمع فیها خلقه لولایه محمد و وصیه فى المیثاق فسماه یوم الجمعه لجمعه فیه خلقه
/ خداوند در آن روز خلق خود را جهت گرفتن پیمان براى ولایت حضرت محمد (ص ) و وصى اش على (ع ) جمع نمود و سپس به خاطر گرد آمدن مخلوقاتش در آن روز آن را جمعه نامگذارى کرد.(اصول کافى ، ج ۳، ص ۴۱۵ مستدرک الوسائل ، ج ۶ ص ۵۹).

وجوب نماز جمعه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –رواح الجمعه واجب على کل محتلم
/ برهر مکلف رفتن به نماز جمعه واجب است . (کنز العمال ، ج ۷، ص ۷۲۵، ح ۲۱۱۱۹).

بهترین روزها
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –ان من افضل ایامکم یوم الجمعه
/ همانا از بهترین روزهاى شما روز جمعه مى باشد. (کنزالعمال ، ج ۷، ص ۷۰۸، ح ۲۱۰۳۷).

انتخاب روز جمعه
قال ابوعدالله – علیه السلام –ان النار اختار من کل شى ء شیئا فاختار من الایام یوم الجمعه
/ خداوند از میان هر نوع از موجودات فردى ، را (به عنوان بهترین فرد) برگزیده و از میان روزها، جمعه را انتخاب نمود. (کافى ، ج ۳ ص ۴۱۳).

 شنیدن اذان نماز جمعه :
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله -الجمعه على من سمع النداء / کسى که نداى اذان نماز جمعه را بشنود نماز جمعه بر او واجب است . (کنزالعمال ، ج ۷، ص ۷۲۳، ح ۲۱۱۰۰).

 بزرگداشت روز جمعه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –اطرفوا اهالیکم فى کل یوم جمعه بشى ء من الفاکهه حتى یفرحوا بالجمعه
/ روز جمعه براى خانواده خود میوه تازه بخرید، جمعه را گرامى دارند. (مستدرک الوسائل ، ج ۶، ص ۶۱).

 اذان در روز جمعه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –اذا اذن المؤ ذن یوم الجمعه حرم العمل
/ چون مؤ ذن روز جمعه اذان گوید، کار حرام گردد. (کنزالعمال ، ج ۷، ص ۷۲۳، ۱۲۱۱).

امام جمعه و عمامه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –ان الله تعالى و ملائکته یصلون على اصحاب العمائم یوم الجمعه
/ خداوند و ملائکه بردارندگان عمامه در روز جمعه درود مى فرستد. (کنزالعمال ، ج ۷، ص ۷۳۵، ح ۲۱۱۶۶).

نماز جمعه ، حج فقیران
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –حج فقراء امتى الجمعه
/ نماز جمعه حج فقیران امت من است . (کنزالعمال ، ج ۷، ص ۷۱۶، ح ۲۱۰۶۸).

 فضیلت ذکر در روز جمعه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –تسبیحه یوم الجمعه افضل من الف تسبیحه فى غیر یوم الجمعه
/ تسبیح و ذکر در روز جمعه ، بهتر از هزار تسبیح در غیر آن مى باشد. (کنزالعمال ، ج ۷، حدیث ۲۱۰۵۷).

  فضیلت دو رکعت نماز در روز جمعه
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –رکعتان فى یوم الجمعه افضل من الف رکعه فى غیر یوم الجمعه
/ دو رکعت نماز در روز جمعه ، بهتر از هزار رکعت نماز در غیر روز جمعه است . (کنزالعمال ، ج ۷، حدیث ۲۱۰۵۷).

 آفت مخالفت با نماز جمعه
قال على – علیه السلام –ثلاثه ان کنتم خالفتهم فیهن ائمتکم هلکتم : جمعتکم و جهاد عدوکم و مناسککم
/ اگر در سه چیز با رهبران و پیشوایان خود مخالفت ورزید، هلاک خواهید شد:
۱ – نماز جمعه
۲ – جهاد با دشمن
۳ – مناسک حج (مستدرک الوسائل ، ج ۶، ص ۷).

مصادف با روز حساب
قال رسول الله -صلى الله علیه وآله –یوم الجمعه فهو یوم یجمع الله فیه الاولین و الاخرین یوم الحساب
/ روز جمعه مصادف با روز حساب است که خداوند در آن روز اولین و آخرین مخلوق خویش را گرد مى آورد. (مستدرک الوسائل ، ج ۶، ص ۴۱).

پاسخ دهید